Villon, Caravaggio i reszta

Dzieje literatury i sztuki to w przypadku artystów niekończąca się historia nikczemności, łajdactw, rozdarć wewnętrznych, jątrzonych ran, a czasami nawet zbrodni. To hektolitry alkoholu i tony narkotyków, perwersje, pedofilie i wszelakie inne anomalie .Niezbyt często dobrzy i skądinąd  prostolinijni, szlachetni stają się wybrańcami bogów, aczkolwiek większość twórców odwołuje się do absolutu dobra i zła, przystaje na rolę moralnych koryfeuszy. Po szaleństwach antyku z  Kaligulą-tancerzem i śpiewakiem, Neronem -poetą na czele, bodajże najbardziej sztandarową postacią- potwierdzającą powyższą tezę- jest średniowieczny bard Francois Villon. Jednakże jego śladem poszli choćby genialny malarz Caravaggio czy z bardziej współczesnych Adam Mickiewicz, Ezra Pound, Celine, Pablo Picasso, kierujący seksualną perwersyjność wobec dzieci Jan Christian Andersen i Fiodor Dostojewski, bywalcy wiezień-pod kryminalnymi zarzutami- Jean Genet, Ireneusz Iredyński, Rafał Wojaczek, Krystian Bala, który zabił kochanka żony, a następnie to opisał w dobrej powieści „Amok” i wielu innych. Zaiste, lista artystów-złoczyńców jest długa i nigdy nie zostanie ostatecznie zamknięta.

Niezmiennym tworzywem, jakże istotnym, aktu tworzenia jest  cierpienie. Wynikające chociażby z poczucia własnej niedoskonałości moralnej i nadto ciążącego sumienia. W wyobraźni przeciętnego czytelnika, ukształtowanej literaturą „vies romancees”-  Francois Villon to człowiek  wesoły, lekkomyślny sowizdrzał, bywalec tawern i więzień, gdzie pokutował za swoje występki, pisząc rzewne ballady zaprawione zazwyczaj wisielczym humorem.Wydaje mi się ,że prawda o autorze „Wielkiego Testamentu” jest bardziej skomplikowana i pełna zagadek. Ten zawodowy przestępca i członek gangu Muszelników, zamieszany w zabójstwo księdza Filipa de Charymore, marzył o stabilizacji i przedstawiał siebie jako „męczennika miłości” w sidłach muzy Kasi de Vausselles. Widać tu wyraźne rozdarcie;ustawiczny konflikt między Villonem-refleksyjnym, samokrytycznym i Villonem- emocjonalnym, ulegającym podszeptom diabelskich mocy w nim samym. Na pewno  wydanym na pastwę rozdarcia i rozpaczy, szczególnie po wygnaniu z Paryża w 1163 roku. Jednak czy na pewno Villonem? Profesor z Nancy Piotr Demarolle „Villon”  kwestionuje istnienie średniowiecznego barda uznając go za fikcyjną postać literacką., Prawdziwy autor „Wielkiego testamentu” mógł się nazywać Franciszek des Loges lub Michał Mounton. A poza tym w owym czasie żył też inny poeta o nazwisku Francois Villon piszący jedynie ballady.

Podobne koleje losu towarzyszyły życiu Caravaggia. Ten genialny artysta i reformator sztuki, prekursor psychologizmu i turpizmu,  już w trakcie pobierania nauk malarstwa u Simone Peterzano w Mediolanie w 1591 roku dopuszcza się zabójstwa kolegi, co jest jedną z głównych przyczyn przenosin do Rzymu, gdzie początkowo żyje jako włóczęga. Potem zyskuje sławę i korzysta przy tym z protekcji kardynała Del Monte. Niebawem awanturniczy duch odezwie się i w pojedynku zabija Gianfrancesca Tomassoniego.Jakoby poszło o oszustwo przy grze w pallacorda, czyli o zmagania przy dość prymitywnym tenisie. W istocie poszło o kobietę;Fillidę Melandroni, która była kochanką  obu mężczyzn.

Po sezonie w ludzkim piekle Artura Rimbauda.zdarzali się piewcy „życiopisania” nawiązujący do etosu wyżej wymienionych. U nas do nazwisk Villona, Caravaggia przyznawali się przede wszystkim Ryszard Bruno Milczewski, Jan Czopik- Leżachowski, Edward Stachura. W ich przekonaniu owe niespokojne i czasem zbrodnicze duchy artystyczne tworzyły dzieła cechujące się odwagą, szczerością. i dlatego są one tak wybitne.

Reklamy

One thought on “Villon, Caravaggio i reszta

  1. Maria Korzeń zielarka

    Dlaczego tak wielcy ludzie byli jednocześnie złoczyńcami.
    Czytam biografię Stanisława Przybyszewskiego.Skrzywdził az tyle kobiet w swoim życiu.
    Dlaczego wielu oprawców hitlerowskich potrafiło tak pięknie grać na fortepianie a za chwilę rzucić dzieckiem żydowskim o ścianę.

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s