Święty Erich Fromm i miłość

Czas postępującego i pogłębiającego się w życiu społeczno-politycznym kryzysu będzie sprzyjał postawom roszczeniowym, populizmowi a także „ucieczce od wolności” milionów ludzi. Warto zatem wrócić do postaci , która jako pierwsza w XX wieku to zjawisko zanalizowała i opisała, mianowicie Ericha Fromma. Z pozycji dzisiejszych dokonań naukowych można traktować autora „Ucieczki od wolności” i bestsellerów w rodzaju ” O sztuce miłości”  jako ekscentrycznego dyletanta, „filozofa licealistek” lub mędrca. W gruncie rzeczy Fromma niezwykle trudno zaszufladkować. Czasem nazywa się go filozofem, czasami traktuje jak psychologa i  ucznia Zygmunta Freuda, niekiedy jako socjologa.i eseistę. Jednakże jego intelektualizm nie jest nastawiony na specjalizację, a syntezę zawsze połączoną z refleksją etyczną, ofiarującą pomoc w przełamywaniu poczucia bezsensu i osamotnienia. Nieprzypadkowo wśród jego mistrzów można znaleśc; Zygmunta Freuda,  Barucha Spinozę, Daisetza Suzukiego, a także pradziadka Seligmanna  Bar Bamberga ,rabina z Warzburga, niezwykle biegłego w studiowaniu Talmudu.

W roku 1932 Fromm wyjechał do USA  na zaproszenie Chicagowskiego Instytutu Psychoanalitycznego i tak właśnie dotarła do niego wiadomość, że Hitler przejął władzę w Niemczech. Postanowił pozostać na dłużej w Ameryce, a w 1940 r. otrzymał amerykańskie obywatelstwo.Rok później ukazała się jedna z jego najlepszych książek „Ucieczka od wolności”. Jest to głębokie studium hitleryzmu wprowadzające też do naukowego obiegu autorytaryzmu i charakteru autorytarnego, którego cechuje posłuszeństwo i wrogość. Fromm opisuje załamanie się średniowiecznej koncepcji państwa i jednostki i poszerzanie zakresu wolności negatywnej (wolność od), której jednakże towarzyszy utrata bezpieczeństwa socjalnego. Jednocześnie brak świadomości i woli z korzystania z daru wolności pozytywnej( wolność do) i towarzyszącego jej rozwoju moralnego, intelektualnego, bo z nią wiążą się zaangażowaniem człowieka wobec innych poprzez partycypację i dbałość o indywidualizm. W sytuacji kryzysowych większość ludzi-korzystających z wolności negatywnej- rezygnuje z niej i „ucieka od wolności”, niejako na powrót tworzy i przejawia charakter autorytarny przy okazji doprowadzając do dezintegracji własne „ja”. Tak stało się z milionami Niemców w okresie dyktatury Hitlera. Tak może stać się niedługo z Hiszpanami, Węgrami czy Polakami…A propos; książka Fromma w Polsce ukazała się dopiero po 30 latach od jej napisania i nie jest u nas zbyt często cytowana przy próbach analizy współczesnego, rodzimego konformizmu. czy prawicowych radykalizmów.

Największy rozgłos zyskał Fromm dziełem, w którym poniekąd nawiązywał do niektórych wątków z „Ucieczki od wolności”. Chodzi mi oczywiście o publikację z 1956 roku „O sztuce miłości”.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s